EU, Bỉ, Đan Mạch: Hãy nêu vấn đề nhân quyền với nhà lãnh đạo Việt Nam

(Brussels) – Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu, Bỉ, và Đan Mạch cần thúc giục Việt Nam đạt được tiến bộ cụ thể trong việc cải thiện thành tích nhân quyền trong chuyến thăm Copenhagen và Brussels của Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm vào tuần từ ngày 19 đến 24 tháng 10 năm 2026, Human Rights Watch cho biết hôm nay.

Human Rights Watch đã gửi thư tới các thủ tướng của Đan Mạch và Bỉ và cùng với các nhóm khác, gửi tới các chủ tịch của Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu, bày tỏ quan ngại về làn sóng đàn áp nhân quyền ngày càng gia tăng của Việt Nam, vốn vi phạm nhiều nghĩa vụ và cam kết mà Việt Nam đã đưa ra với EU trong hiệp định thương mại tự do năm 2020.

“Chính phủ Việt Nam đã phá vỡ các cam kết cải cách và tiếp tục đàn áp các quyền tự do cơ bản,” Patricia Gossman, phó giám đốc phụ trách khu vực châu Á của Human Rights Watch, cho biết. “Các nhà lãnh đạo châu Âu cần truyền đạt rõ ràng và công khai với Chủ tịch nước Tô Lâm rằng các hành vi vi phạm nhân quyền và quyền lao động sẽ không còn được dung thứ.”

Trong các lá thư, Human Rights Watch nhấn mạnh rằng chính phủ Việt Nam đã gia tăng mạnh mẽ việc đàn áp các quyền tự do cơ bản trong 10 năm qua. Tô Lâm giữ chức bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam từ năm 2016 đến năm 2024—người đứng đầu lực lượng công an—và từ đó đến nay giữ chức tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, rồi sau đó là chủ tịch nước.

Dưới sự điều hành của Tô Lâm, công an Việt Nam đã phát động một chiến dịch đàn áp quy mô lớn làm suy kiệt xã hội dân sự trong nước, đẩy mạnh đàn áp xuyên quốc gia, và mở rộng phạm vi cũng như việc sử dụng các đạo luật hà khắc hình sự hóa việc thực thi quyền tự do ngôn luận, trái với các nghĩa vụ nhân quyền quốc tế của Việt Nam.

Hiện Việt Nam đang giam giữ ít nhất 160 tù nhân chính trị theo các đạo luật hà khắc vi phạm quyền tự do ngôn luận và quyền hoạt động ôn hòa vì nhân quyền và dân chủ của họ. Trong số này có: Phạm Đoan Trang, một nhà văn và nhà hoạt động nhân quyền; Cấn Thị Thêu, một nhà hoạt động về quyền đất đai; Phạm Chí Dũng và Nguyễn Tường Thụy, các nhà báo độc lập; Hoàng Đức Bình, một nhà hoạt động lao động; và Lê Đình Lượng, Nguyễn Văn Túc, Trần Đức Thạch, Trần Văn Bang, và Nguyễn Trung Tôn, các nhà vận động dân chủ.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, các tòa án Việt Nam đã kết án ít nhất 28 nhà hoạt động, trong đó có các blogger nổi bật Hoàng Thị Hồng Thái và Huỳnh Ngọc Tuấn, với các mức án tù dài hạn. Công an đã bắt giữ ít nhất 39 người khác với cáo buộc chỉ trích chính phủ hoặc có liên hệ với các nhóm tôn giáo hoặc chính trị không được ưa chuộng.

Chính phủ Việt Nam đã không thực hiện các cải cách pháp luật mà họ đã cam kết thực hiện trong các hiệp định thương mại tự do và đối tác, bao gồm cam kết phê chuẩn Công ước số 87 của Tổ chức Lao động Quốc tế về Tự do hiệp hội và Bảo vệ quyền được tổ chức, và vẫn tiếp tục cản trở việc thành lập các công đoàn độc lập.

Bất chấp việc Việt Nam không thực hiện các cam kết, hồi tháng Giêng, EU đã nâng cấp quan hệ song phương với Việt Nam lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Các mối quan ngại tiếp tục được nêu ra trong các cuộc đối thoại nhân quyền hằng năm, vốn phần lớn không mang lại kết quả cụ thể.

“EU và các nước thành viên cần ngừng bỏ qua cho Việt Nam về việc đàn áp,” Gossman nói. “Tô Lâm cần được nghe thật rõ ràng rằng nếu không chấm dứt đàn áp và thông qua các cải cách, sẽ có những hậu quả đối với quan hệ chính trị và thương mại với châu Âu.”