Cựu tù nhân cảnh báo nhà hoạt động người Úc Trần Hiệp có thể phải ngồi tù nhiều năm tại Việt Nam

Châu Văn Khảm đã trải qua hơn bốn năm trong nhà tù Việt Nam vì cáo buộc khủng bố. Ông cho biết ông Trần Hiệp, người Úc bị bắt giữ sau khi mất tích tại Campuchia, có thể sẽ nhận một bản án dài.

Một người đàn ông ở Sydney từng chịu số phận tương tự nhà hoạt động nhân quyền người Úc Trần Hiệp, người đã bị truy tố về tội khủng bố tại Việt Nam, cho biết ông tin rằng bạn mình đang đối mặt với nhiều năm tù.

Châu Văn Khảm được trả tự do vào năm 2023 sau khi bị giam giữ tại Việt Nam bốn năm rưỡi vì cáo buộc khủng bố.

Ông cho biết ông Trần, người bị chính quyền Việt Nam bắt giữ hồi đầu tháng này, nhiều khả năng đang phải chịu điều kiện tồi tệ trong tù, với mọi cử động đều bị một sĩ quan mật vụ theo dõi.

"Điều kiện sống tệ lắm," ông Khảm nói.

"Nóng nực, không có quạt, đèn rất nhỏ, không có ánh nắng … đó là một căn phòng 12 mét vuông cho hai người, tính cả nhà vệ sinh, phòng tắm."

Gia đình cho biết nhà hoạt động bị bắt cóc tại Campuchia

Theo gia đình, ông Trần, 50 tuổi, từ Melbourne, đã bị truy tố trong tuần này sau khi bị bắt cóc tại Campuchia.

Chính quyền Việt Nam cáo buộc ông bị bắt khi đang tìm cách vượt biên trái phép bằng giấy tờ giả.

Ông Trần là thành viên của Việt Tân, một tổ chức ủng hộ dân chủ mà chính phủ Việt Nam coi là nhóm khủng bố, và ông đến Campuchia để gặp các nhà hoạt động nhân quyền khác.

Không ai nhận được tin tức gì từ ông kể từ ngày 18 tháng 9 và ông đã lỡ chuyến bay trở về Bangkok vào ngày hôm sau.

Một đồng nghiệp người Na Uy, Nguyễn Đức Thuận, và một người đàn ông khác cũng đã bị bắt giữ.

Vợ ông Trần, bà Chloe Đặng, cho biết những tuyên bố của chính phủ Việt Nam là vô lý.

Bà cho biết ông dự kiến bay đi vào ngày 19 tháng 9 và bà định đón ông ở sân bay.

"Theo tin tức từ chính quyền Việt Nam, họ nói rằng những người này đã tìm cách đột nhập và vượt biên vào đêm khuya thứ Sáu ngày 18. Làm sao có thể như vậy được?" bà nói.

Bà Đặng cho biết cả bà lẫn đại sứ quán Úc tại Hà Nội đều không được thông báo ông bị giam giữ cho đến khi truyền thông nhà nước Việt Nam đưa tin.

"Tôi vẫn không biết ông ấy có ổn không, vì cho đến giờ chúng tôi vẫn không biết ông ấy bị giam ở đâu và tình trạng sức khỏe ra sao," bà nói.

"Tôi thực sự hy vọng chính phủ Úc có thể làm gì đó để chúng tôi có thể đưa ông ấy trở về nhà an toàn."

'Đàn áp xuyên quốc gia'

Giám đốc điều hành Việt Tân, ông Hoàng Duy, tin rằng ông Trần đã bị tình báo Việt Nam bắt cóc và đưa về nước với những cáo buộc bịa đặt.

"Đây là một ví dụ thực tế về đàn áp xuyên quốc gia. Thật gây sốc," ông Hoàng nói.

Ông cho biết cửa khẩu biên giới mà Việt Nam nêu ra cách xa nơi ông Trần có mặt vào sáng ngày 18 tháng 9, và lịch trình cho thấy không có kế hoạch nhập cảnh Việt Nam.

Ông nói chính quyền hiện đang tìm cách "xóa dấu vết".

Ông Hoàng cho biết Việt Nam từng có tiền lệ nhắm vào công dân của mình ở nước ngoài nhưng việc bắt giữ cả công dân Úc và Na Uy là chưa từng có.

Ông kêu gọi chính phủ Úc yêu cầu được tiếp xúc lãnh sự với ba người đàn ông này.

Thủ tướng Anthony Albanese cho biết chính phủ đang hỗ trợ lãnh sự cho gia đình ông Trần.

'Hãy tự tin'

Ông Khảm cho biết khi ông bị bắt giữ năm 2019 với các cáo buộc an ninh quốc gia tương tự, phải mất nhiều tuần các quan chức Úc mới được phép tiếp xúc lãnh sự.

Ông không tin ông Trần sẽ được xét xử công bằng.

"Vô vọng thôi. Họ sẽ giam giữ những người này cho đến khi tìm ra ai ở Việt Nam đã hợp tác với họ. Nếu không, họ sẽ trừng phạt để ép họ nói ra những gì họ muốn," ông Khảm nói.

Ông Khảm bị kết án 12 năm tù trước khi các cuộc đàm phán cấp cao thông qua luật sư của ông và các nhân vật trong chính phủ Úc giúp ông được trả tự do.

Ông nói lời khuyên của ông dành cho ông Trần là hãy giữ bình tĩnh và thư thái.

"Hãy tự tin, vì chúng ta không làm gì sai,"

ông nói.