Tuyên bố chung | Việt Nam phải trả tự do cho các nhà bảo vệ nhân quyền người Na Uy và Úc bị bắt cóc tại Campuchia

Một tổ chức phi lợi nhuận được xây dựng dựa trên năm trụ cột công lý và được hỗ trợ bởi một liên minh quốc tế gồm các nghị sĩ, học giả, luật gia, nhân quyền

Việt Nam phải trả tự do cho các nhà bảo vệ nhân quyền người Na Uy và Úc bị bắt cóc tại Campuchia

Chúng tôi, các tổ chức ký tên dưới đây, lên án bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất việc chính quyền Việt Nam bắt cóc ba nhà bảo vệ nhân quyền tại Campuchia và sau đó giam giữ tùy tiện họ tại Việt Nam.

Chính phủ Việt Nam phải trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho Nguyễn Đức Thuận, công dân Na Uy, Trần Hiệp (Hồ Phạm Hiệp Huy), công dân Úc, và Thái Công Trường Sơn, một người gốc Việt sống tại Campuchia. Trong khi chờ họ được trả tự do, các viên chức lãnh sự Na Uy và Úc phải được tiếp cận ngay lập tức với ông Thuận và ông Hiệp.

Bối cảnh

Ông Thuận và ông Hiệp mất tích vào sáng ngày 18 tháng 9 năm 2026 khi đang di chuyển đến khu vực Kaoh Andaet của Campuchia. Trong mười ngày, họ bị cắt đứt mọi liên lạc.

Ngày 28 tháng 9, Bộ Công an Việt Nam thông báo rằng ba người đàn ông này đã bị bắt khi “nhập cảnh trái phép vào Việt Nam” tại Cửa khẩu Mỹ Quý Tây vào ngày 18 tháng 9. Sau đó, ba người hiện đang bị điều tra về tội “khủng bố”. Gia đình và đồng nghiệp của họ kịch liệt bác bỏ lời tường thuật này. Mọi thông tin hiện có đều cho thấy những người này đã bị bắt cóc trên lãnh thổ Campuchia và bị cưỡng ép đưa qua biên giới.

Chúng tôi hết sức lo ngại cho sự an toàn của ông Sơn vì ông đặc biệt dễ bị tổn thương khi không có sự bảo hộ lãnh sự của nước ngoài.

Ông Thuận, 52 tuổi, dược sĩ, sống tại Oslo và từ lâu đã vận động cho nhân quyền tại Việt Nam cùng các nghị sĩ Na Uy và châu Âu. Ông Hiệp, 51 tuổi, kỹ sư công nghệ thông tin, sống tại Melbourne và đã nhiều năm hoạt động trong các sáng kiến về công bằng xã hội và chống buôn người. Cả hai đều là thành viên của Viet Tan, một tổ chức ủng hộ dân chủ, và bị nhắm đến chỉ vì hoạt động vận động ôn hòa cho nhân quyền và dân chủ tại Việt Nam.

Ông Thuận mắc bệnh tiểu đường và cần insulin hằng ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào trong việc dùng thuốc đều đặt tính mạng ông vào nguy cơ nghiêm trọng.

Vì sao điều này quan trọng vượt ra ngoài Việt Nam 

Việc cưỡng bức mất tích hai công dân nước ngoài trên lãnh thổ Campuchia là một hành vi đàn áp xuyên quốc gia trắng trợn. Nó gửi đi thông điệp tới mọi nhà hoạt động, nhà báo và cá nhân sống lưu vong rằng không có biên giới hay hộ chiếu nước ngoài nào có thể giữ họ an toàn trước bàn tay độc tài của Hà Nội.

Trong mười ngày, chính phủ Việt Nam đã giam giữ bí mật ông Thuận và ông Hiệp trong khi gia đình họ khẩn thiết xin bất kỳ tin tức nào về số phận của họ. Điều này coi thường nghĩa vụ của Việt Nam theo Công ước Viên về Quan hệ Lãnh sự là phải thông báo cho Na Uy và Úc không chậm trễ và cho phép các viên chức lãnh sự của họ tiếp cận công dân của mình.

Các cáo buộc khủng bố có động cơ chính trị và theo đúng cách làm lâu nay của Hà Nội đối với những người chỉ trích. Các chuyên gia Liên Hợp Quốc đã nhiều lần lên án việc Việt Nam sử dụng các luật chống khủng bố mơ hồ và quá rộng, cũng như việc tùy tiện chỉ định các nhóm nhân quyền hoạt động lưu vong là “tổ chức khủng bố”, là vi phạm luật nhân quyền quốc tế.

Một khuôn mẫu ngày càng gia tăng và đáng báo động 

Vụ bắt cóc này là vụ mới nhất trong chiến dịch đàn áp xuyên quốc gia ngày càng gia tăng của chính quyền Việt Nam trên khắp châu Âu và Đông Nam Á.

Năm 2017, các đặc vụ Việt Nam đã bắt cóc cựu quan chức Trịnh Xuân Thanh tại Berlin, khiến Đức trục xuất các nhà ngoại giao Việt Nam. Blogger Trương Duy Nhất bị bắt tại Thái Lan năm 2019 và sau đó bị kết án 10 năm tù tại Việt Nam. Blogger và người tị nạn được UNHCR công nhận Đường Văn Thái bị bắt cóc từ Thái Lan năm 2023 và bị kết án 12 năm tù. Tháng 11 năm 2025, Thái Lan đã trao người tị nạn được UNHCR công nhận Y Quynh Bdap cho Việt Nam, nơi ông hiện đang bị cầm tù.

Giờ đây Hà Nội đã vượt qua một lằn ranh mới khi bắt giữ công dân Na Uy và Úc. Nếu cộng đồng quốc tế không phản ứng kiên quyết, điều đó sẽ gửi đi tín hiệu rằng Việt Nam có thể tiếp tục bắt cóc công dân nước ngoài mà không phải chịu hậu quả.

Lời kêu gọi của chúng tôi

Gửi Chính phủ Việt Nam:

• Trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho Nguyễn Đức Thuận, Trần Hiệp và Thái Công Trường Sơn, và hủy bỏ mọi cáo buộc đối với họ.
• Cho phép các viên chức lãnh sự Na Uy và Úc tiếp cận ngay lập tức và thường xuyên, theo yêu cầu của Công ước Viên về Quan hệ Lãnh sự.
• Công khai nơi ba người đàn ông đang bị giam giữ và cho phép họ tiếp cận gia đình và luật sư do họ tự lựa chọn.
• Bảo đảm ông Thuận được tiếp cận insulin và chăm sóc y tế không gián đoạn.

Gửi Chính phủ Na Uy và Úc:

• Yêu cầu được tiếp cận lãnh sự ngay lập tức và thường xuyên với Nguyễn Đức Thuận và Trần Hiệp, và thông báo cho gia đình về mọi diễn biến, bao gồm cả việc bị từ chối hoặc trì hoãn.
• Nêu vụ việc với chính phủ Việt Nam ở cấp chính trị cao nhất, và công khai kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho công dân của quý vị.
• Phối hợp với các chính phủ cùng chí hướng và thúc giục họ nêu vụ việc với chính phủ Việt Nam và buộc chính phủ này chịu trách nhiệm về hành vi đàn áp xuyên quốc gia.

Chúng tôi bày tỏ tình đoàn kết với gia đình của Nguyễn Đức Thuận, Trần Hiệp và Thái Công Trường Sơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục lên tiếng về vụ việc này cho đến khi cả ba người được tự do.

Ký tên:

1. ACAT Belgium (Action by Christians for the Abolition of Torture)
2. ACAT Burundi
3. ACAT Côte d’Ivoire
4. ACAT France
5. ACAT Germany
6. ACAT Sénégal
7. ACAT Switzerland
8. ACAT Tchad
9. Alliance for Citizens Rights
10. Alternative ASEAN Network on Burma (ALTSEAN)
11. Article 19
12. Asia Human Rights and Labour Advocates (AHRLA)
13. Cambodian Center for Human Rights (CCHR)
14. Centre for Applied Human Rights, University of York.
15. Freedom House
16. Human Rights Foundation (HRF)
17. Index on Censorship
18. Judicial Reform Foundation
19. Justice Abroad
20. Khmer Movement for Democracy (KMD)
21. Law and Democracy Support Foundation (LDSF)
22. Lawyers’ Rights Watch Canada
23. Lawyers Against Transnational Repression
24. Manushya Foundation
25. Myanmar Peace Museum
26. Raoul Wallenberg Centre for Human Rights
27. Richardson Institute – Lancaster University (UK)
28. Rohingya Maìyafuìnor Collaborative Network
29. SOS Torture Burundi
30. Southeast Asia Freedom of Expression Network (SAFEnet)
31. Tibet Initiative Deutschland e.V.
32. Transitional Justice Working Group (TJWG)
33. Viet Tan
34. World Liberty Congress (WLC)